Muté B. Egedep ukiortaami oqalugiaataa: Siumukarneq, naligiinneq ataqatigiinnerlu

- Ukiumi qaangiuttumi naalakkersuinikkut allanngortoqarpoq. Innuttaasut qinersineranni naalakkersuinikkut nikittoqarpoq tassanilu innuttaasut taasinermikkut naligiinneruneq minnerunngitsumillu ataatsimoornerunissaq kissaatigigaat erserpoq.

Naalakkersuisut siulittaasuata Múte B. Egedep (IA) ukiortaami oqalugiaqqaarnermini taama ilaatigut oqarpoq.

- Tamanna Naalakkersuisuniit ataqqilluinnarlugu pimoorullugulu ingerlatissavarput. Akuutitsineq ataatsimoorfeqarnerlu salliutissavagut isummallu assigiinngissuseqarsinnaaneri ataqqillugit naaperiarfiusinnaasunik nassaarsinnaaneq anersaaralugu ingerlatsineq qitiutillugu, naalakkersuinikkut ingerlaaseq atussavarput, oqarpoq. 

Ukiorlu kingulleq polikkikkut sunniuteqarfigilluakkani tassa aningaasaqarnermut inatsisissaq aamma eqqaallugu.

Neriorsuutigaalu, ineqarnermut aaqqissuusseqqinneq ukiumi nutaami ukkatarineqassasoq.

- Ukiumi nutaami inuiaqatigiit siuariartornissaannut alloriarnerit tullii tigusariaqarpagut. Ineqarnermut aaqqissuusseqqinneq arloriarnerit pingaarnerpaat ilagivaat.

Meeqqat toqqissillutik peroriartussapput

Inuuneq toqqissisimassappat angerlarsimaffik toqqissisimasuusariaqarpoq, taanna oqarpoq.

-  Inuit namminerisamik ineqarsinnaanerannut periarfissat eqaallisarnissaat suliarissavarput. Inuit qanorluunniit inuiaqatigiinni inissisimagaluarpata angerlarsimaffeqarnissaat anguniarlugu suleqatigiittariaqarpugut. Inuit angerlarsimaffeqanngitsutut inissisimalertarnerat pinngitsoortinniarlugu ataqatigiissumik ataatsimoorluta suliarisariaqarparput.

AAMMA ATUARUK Video: Kim Kielsenip ukiortaami oqalugiaataa tamakkiisoq

Muté B. Egede naapertorlugu; Angerlarsimaffik toqqissisimaffiusariaqarpoq:

- Angerlarsimaffik tassaasussaavoq meeqqanut toqqissimanartumik perorfiusoq. Meeqqap angajoqqaani tamatigut pisariaqartippai taakkuummatami inuunerup aqqutissaanut ilitsersuisussat asanninnermillu tunniussisussat pingaarnerpaat.

Iliuuseqarnermiit isiginngitsuusaarineq piuminarnerusarpoq

- Tamanut tamanna angussagutsigu angerlarsimaffinni qanigisanut tarnikkut timikkullu annersaaanerit annikillisartariaqarpagut. Akuersaarneqarsinnaanngillammi. Timikkut tarnikkullu annersaanerit pillugit suliniutit arlalissuit ukiut ingerlanerini ingerlanneqartarsimapput qujanartumillu sulisut namminerlu kajumissutsiminnik suliniuteqartut inunnut ataasiakkaanut tapertaanermikkut ilorraap tungaanut alloriatitsisinnaasarsimapput.

Oqalugiaalli aalisakkanik eqqaasaqanngippat amigaateqarsorinarsissaaq.

Inuit ataqatigiit qineqqusaarnerup nalaani aalisarnerup imminut napatissinnaasumik ingerlanissaa pillugu qineqqusaaruteqarnera eqqaamavarput, taamanimi ima isumalimmik oqariartuuteqarput; pinngortitap tunniussinnaasai inorsinnagit aalisartoqarsinnaaneq anguneqassasoq.

AAMMA ATUARUK Aalisarnermut ataatsimiititaliarsuup aalisartukinnerunissaa innersuussutigaa: Meeqqatsinnut ernuttatsinnullu naammassapput

Aalisarneq pillugu ataatsimiititaliarsuaq ukiarmi isumaliutissiissummik tunniussivoq, taannalu ilaatigut imaqarpoq umiatsiaararsortut aalisarsinnaassasut aammali biologit pisassiissutinik innersuussutaat malinneqassasoq.

- Ukiumi nutaami aalisarneq pillugit isumasioqatigiinnerit ingerlanneqassapput inuussutissarsiutitsinnut pingaaruteqartumut inuiaqatigiit oqaloqataanissaat periarfissikkumallugu, Muté B. Egede oqarpoq.

- Aalisarneq, takornariaqarneq avatangiisittalu atorluarneqarnissaat qulakkiissagutsigit Appolo-p Saatormiup oqaasii atorlugit aqqutip atugassatta qiterpiaa naatsumik imatut eqikkarneqarsinnaavoq:

“Kingullertut inuusutut piunnaartariaqarpugut.”

AAMMA ATUARUK Aarlerinaatilinnik naliliineq: Russit Pituffimmi sakkussiorneq aarlerinartutut isigissavaat

Issittumi pissaanilissuit

Nunap iluanut tunngasumik politikki qimaamillugu oqalugiutip naanerata tungaani avatitsinnut tunngasumik eqqartuilerpoq, ilaatigut Amerikamiut, russit aammalu Kinamiut issittumi pissaaneqarniunnerat eqqaavaa:

- Inuiattummi ataatsimoornissarput, tapersorsoqatigiinnissarput nukittorsaqatigiinnissarpullu aatsaat taamak pingaartigilerpoq.

- Siunissami nunatut naalagaaffinngorumaartussatut nunarsuarmioqatigiinni suleqataasinnaanerput maanna takutinnissaanut periarfissaqarpugut. Takutitsigu nammineerluta nunatta ineriartortinneranut nunarsuamioqatigiinnut akisussaassusilimmik aaqqissuukkipput.

Qujanaq arnanut assammik arsartartunut atuakkiortutsialammullu

Ukiumilu qaangiuttumi takutitsilluartunut maligassiuisunullu qujaniarpoq, soorlu atuakkiortumut Aviaq Korniliussenimut aammalu assammik arsarlutik nunani allani unammisartunut.

- Inuiattut ataatsimoorneq, arnat assammik arsartartortatta amerikap nunavittaani, nunarsuarmi pissartanngorniunnissamut anngunniunneranni aasaq misigaarput. Naak nunarsuarmi pissartanngorniunnissamut anngutinngilaaraluartut.Tulluusimaarneq misigaarput, nunarsuamimi nunat angisuut, inuttoqisut naligalugit – Ilami allaat ajugaaffigisarlugit takutitsipput,  Muté B. Egede arnat assammik arsartartut Chicagomi amerikap nunavittaani pissartanngunniunneranni normu 2-nngornerat pillugu taama oqarpoq.

AAMMA ATUARUK Niviaq Korneliussen: Ajugaanissara naatsorsuutiginngikkaluarpara

Atuakkiortoq Niviaq Korneliussen nunat avannarliit atuakkiortuisa nersornaasiuttagaannik siullersaalluni ukiarmi nersornaaserneqarpoq, taamanilu Múte B. Egede nersornaammik tunniussisuuvoq, atuakkiortorlu Niviaq Korneliussen ima taamani oqalugiarami oqarpoq: - Nunatta siuttuinut oqalugiaatissannik allanniarsarigaluarpunga. Kisianni qarmarsuarmut oqaluussinerussaaq. Tamannalu naammatsiffigaara.

Mute B. Egede ukiortaami oqalugiummini tamanna pillugu ima oqarpoq:

- Tulluusimaarnittali aamma malittaanik atuakkiaata, ‘Naasuliardarpi’-p, inuiaqatigiinni unammilligassatta iliuuseqarfigisariaqakkattalu ilaannik, imminut toquttarnerup qaangerniarnissaanut oqariartuuteqarnera maluginngitsuugassaanngilaq.

Unammilligassaq inuiattut ataatsimoornikkut tapersersoqatigiinnerunikkullu aatsaat anigorsinnaavarput. Immitsinnut nukittunerulersittarpugummi akiugassaajunnaarluta, ataatsimoorangatta tapersersoqatigiikkaangattalu, Mute B. Egede oqarpoq.