Uummannap sulluani qaqqanik qajannartunik nutaanik paasisaqartoqartoq
Danmarkimi Kalaallit Nunaannilu nunap qanoq issusianik misissuiffik GEUS Uummannap sulluani Kangerluarsummi qaqqanik qajannartunik paasisaqarpoq.
Namminersorlutik Oqartussat tusagassiuutinut taama nalunaaruteqarput.
Avatangiisinut naalakkersuisup, Kalistat Lundip (IA) pisoq qanimut malinnaaffigaa.
- Uummannap eqqaani qaqqani sumiiffimmik qajannartortalimmik allamik maannakkut nassaartoqarmat soorunami ernumanarpoq. Pisoq qanimut malinnaaffigivarput upalungaarsimanerlu suli annerpaaffiminiitinneqarluni.
- Pinngortitap nukii aqussinnaanngilagut, kisianni alapernaarsueriaatsimut aningaasanik pingaarnersiuinermi salliutitsivugut, neriuutigaarpullu siunissami tamatuma sumiiffinni kalluarneqartuni najugaqarnissaq isumannaannerulersissinnaagaa, upalungaarsimanermut avatangiisinullu naalakkersuisoq, Kalistat Lund (IA) oqarpoq.
Uummannap sulluani qaqqat qajannartut nutaat sumiissusaat assimi matumani takutinneqarput:
Karrat 3-mit minnerusoq, kisianni Karrat 1-imit 2-miillu annerusoq
Nunatsinnit, Danmarkimit, Norgemiillu ujarassiuut Karrat Kangerluani qaqqamit sisoortoqarneranit kingunissat pillugit nalunaarusiaq siorna saqqummiuppaat.
Karrat Kangerluani qaqqat qajannartut pingasut nassaarineqarput, taakkulu qaqqamut qajannartumut 2017-imi qarsutsinermik pilersitsisup qanittuaniipput. Karrat Kangerluani qajannartut pingasut Karrat 1, 2, 3-millu taaguuserneqarput. Ajornerpaamik pisoqassaguni Karrat 3 tamarmi ataatsikkut imaanut sisussaaq.
Namminersorlutik Oqartussat oqarnerat naapertorlugit Kangerluarsummi qaqqat qajannartut 28 millionit kvadratmeterinik portussuseqartumik maleqartitsisinnaapput, tamannalu Karrat 1-imit 2-miillu annertuneruvoq, tamannali Karrat 3-mit annikinnerulluni.
Kangerluarummi qaqqat qajannartut Uummannap nunaqarfiinut Niaqornanut, Qaarsunnut Ukkusissanullu qanittumiipput.
Tassaarsuaqarneranut takussutissat nalinginnaasut
Sumiiffinni tamani tassaarsuartoqarneranik aarlerisaarisoqartillugu aarlerisaarinerit ilumoorunneqartassapput. Tassaarsuaq sineriammut apuuppat imaq nalinginnaasumit tininnerujussuussaaq imaluunniit imaq annertoorujussuarmik ulissaaq.
Soorluttaaq taamatut pisoqarnerani qimmit eqqissiveerussinnaasartut. Taamatut aarlerinartumik malussarniaraanni piaartumik sissaq qimanneqartariaqarpoq. Nalinginnaasumik sissamit qummut qatsissumukarlutit ingerlasassaatit. Meterit qullarterfitit tamaasa annassutigisinnaavatit.
Paasissutissarsiffik: Namminersorlutik Oqartussat
Taamaammat nunaqarfiit taakku qaqqamit sisoortoqarnissaanut aarlerinartorsiornerupput. Tamatuma saniatigut Karrat 3-mit sisoortoqarnissaata ilimanassusaanit qaqqanit qajannartunit nutaanit sisoortoqarnissaa ilimanarnerulluni.
Qaqqat qajannartut nutaat ”Kigarsima”-mik taaguuteqalerput.
- Norges Geotekniske Institut paasissutissat nutaat misissuleruttorpai. Suliassaq annertuumik pingaartippaat aammalu 2022-mi maajip naalernerani tassaarsuaqarneranut pisuusaartitsineq eqqoqqissaarnerusoq naammassissallugu naatsorsuutigalugu, Namminersorlutik Oqartussat allapput.
Tassaarsuaqangajalersinnaaneranut ersiutit maluginiagassat
Upalungaarsimanermut Ataatsimiititaliarsuup paasissutissat nutaat pillugit inassuteqarpoq, taakkulu Naalakkersuisut malinniarlugit aalajangerput:
- Paasissutissat nutaat tamanut saqqummiunneqassasut
- Sumiiffinni kalluarneqartussani nilliasaatit ingerlalluarnersut misissorneqassasoq
- Avannaata Kommuniata, Peqqinnissaqarfiup, Nukissiorfiit, Tusass allallu upalungaarsimanermut pilersaarutiminni tassaarsuaqarnissaata aarlerinaateqarnera sillimaffigissallugu qulakkiissagaat.
- Tassaarsuaqangajalersinnaaneranut ersiutaagajuttut pillugit innuttaasut eqqaasissutigineqassasut.
- Avannaata Kommuniata sumiiffinni kalluarneqartussani suli pigaartoqarnissaa qulakkiissagaa inassutigineqarpoq.
- Sumiiffik nutaaq taanna misissueqqissaarnerni Karrat kangerluani alapernaarsueriaatsimik ilimasaarutinillu pilersitsinissamut tunngatillugu aallartinneqartuni ilanngunneqassasoq, aammalu sulineq sapinngisamik annertunerpaamik tuaviuunneqassasoq.
Ujarassiuut misissuinerisa takutippaat qaqqaq allamik qajannartortaqartoq ukiut qulit kingulliit ingerlaneranni sukkasoorujussuarmik sukkatsikkiartortumillu ajorsiartorsimasoq. Qaqqami sumiiffik alla taanna pillugu paasissutissanut aallaavigineqarput satellitsikkut paasissutissat, innani assilisat kiisalu ornigulluni misissuinerit misissoqqissaarneqarsimasut takutippaat.
