Meeraanerminni misileraatigineqarnikut Ilulissanut tikittut: Naleqaleqqittutut maanna misigisimavugut

Meeraanerminni misileraatigineqarsimasut sinneruttui arfinillit kulturikkut illorsuarmi Sermermiuni tusarnaarianut 19-inut oqalugiarput.

Allattoq Andreas Wille, Christine Hyldal

juulip 06-at 2022 12:33

- Tupallernartorujussuuvoq. Iloqqasunngorluta issialluta oqaloqatigiippugut. Inummut attuumasorujussuupput.

Meeraanermini misileraataasimasoq, Helene Thiesen oqarpoq. Taanna meeraanerminni misileraataasimasut allat tallimat – maanna utoqqalisut – peqatigalugit Ilulissani kulturip illorsuani Sermermiuni ippassaq oqalugiarput.

Taakku arfiniliullutik aatsaat siullermeerlutik ataatsimut oqalugiarnissamut qaaqquneqarput – misigisaminnillu nunatsinni oqaluttuarnissaminnut aatsaat aappassaaneertumik qaaqquneqarput.

Meeraallutik misiliutigineqartut

Meeqqat 22-t 1951-imi misiliutaasussatut Kalaallit Nunaanniit Danmarkimut nassiunneqarput.

Meeqqat taakkua misileraanermi pingaarnertut inissisimapput, taamani meeqqat qallunaanngorsarneqarput maligassatut Kalaallit Nunaannut utersinnaaqqullugit.

Taakkuali angerlaramik kalaallisut oqalussinnaanngillat ilaquttaminnilu najugaqaqqusaanatik. Meeqqallu taamani Nuummi børnehjemmimi inissinneqarlutik.

Meeqqat 22-t sinneri arfinillit ullumi suli inuupput. Taakkua 80-it missaannik ukioqarput.

Avannaata Kommuniata taakku oqalugiarusunnersut aperalugit apriilimi qaaqqussummik nassippai. Kangiata Illorsuanut aamma qaaqquneqarput.

Meeraanerminni misileraatigineqarsimasut sinneruttut arfinillit Danmarkimut 1951-imi aallartinneqarput. Meeqqat taakkua misileraanermi pingaarnertut inissisimapput, taamani meeqqat qallunaanngorsarneqarput maligassatut Kalaallit Nunaannut utersinnaaqqullugit.

Misileraanermi ajutoorpoq: Meeqqanit 22-nit amerlasuut kingunerluuteqarlutik, atornerluisuullutik inuulerput, ataasiakkaallu imminut toqupput.

Siumut tikeraartitsinissamut akerliusoq

Kulturip illuani tusarnaarianik orninneqarpallaanngilaq. Meeraanerminni misileraatigineqarsimasut arfinillit saniatigut inuit 19-it oqaluttuaannik tusarnaariarlutik takkupput.

Assi: Andreas Wille

Taakkuli tusarnaarluartuusut, Helene Thiesen oqarpoq.

- Takkuttut ajunngilluinnarsoraakka inuillu soqutiginnilluarput. Apeqquteqaraangamik qullilisarput.

Meeraanerminni misileraatigineqarsimasut pisimasuni kukkussutaasut pillugit danskit ministeriunerannit, Mette Frederiksenimit – Københavnimi Nuummilu marsimi pisortatigoortumik utoqqatserfigineqarput – aamma tamarmik immikkut 250.000 koruuninik taarsiiffigineqarput.

AAMMA ATUARUK Siumut i Avannaata Kommunia er imod oplevelsestur til eksperimentbørnene

Tamatumalu kingorna Avannaata Kommuanit aamma qaaqqussuteqartoqarpoq. Borgmesteri attaviitsorlu, Palle Jerimiassen taakku Ilulissanut misigisassartikkiartornissaanut qaaqqussuteqarpoq – aaqqissuussaq taanna kommunimut 120.000 koruunit missaannik akeqarpoq.

Aalajangiinerli taanna Ilulissani Siumup immikkoortortaqarfianit attaviitsumiillu Minik Høegh-Damimit isumaqatigineqanngilaq.

- Aningaasarpassuupput 120.000 koruunit ataatsimut isigalugit. Isumaqarpunga taakkua kommunitta iluani susassaqarfitsinnut atorutsigit pingaarnerpaajusoq, Avannaata Kommuniani borgmesterip tullersortaa, Sakio Fleischer KNR-imut apriilimi oqarpoq.

Borgmester: Aningaasat atorluarneqarput

Qaaqqusinissamulli akuersisut kommunalbestyrelsimi amerlanerussuteqarlutillu timmisartumut billettit pisiarineqareerput. Tikeraarnerallu aningaasanik atorluaanerusoq, borgmesteri suli isumaqarpoq. 120.000 koruunit aaqqissuussinernut tikeraartoqarneranullu atugassatut missingersuutini immikkoortitaneersuusut, borgmesteri oqarpoq.

- Ippassaq aaqqissuussinermut takkuttut ikittunnguit attortingaatsiarput. Taakku aaqqissuussineq iluatsilluartoq kingornatigut oqarfigaannga. Ualikkut aaqqissuussisoqarnera immaqa pitsaanerpaanngilaq, kisianni tamanna aalajangerparput pissutigalugu taakku (meeraanerminni misileraatigineqarsimasut aaqq.) danskit nalunaaqutaat suli malimmassuk.

- Meeraanerminni misileraatigineqarsimasut aatsaat siullermeerlutik kalaaleqatitik saqqummiiffigaat. Inuppalaartumik aningaasat tamarmik atorneqarput. Kommunitsinni aaqqissuussarpassuaqartarpugut, unali isumaqarluinnartuuvoq. Kommunit allat meeraanerminni misileraatigineqarsimasunut aamma qaaqqusisariaqarput, Palle Jerimiassen oqarpoq.

Naleqaleqqittutut misigisimavugut

Qaaqqussuteqarnerlu Helene Thiesenip aamma tupaallaatigaa.

- Tupaallaatigingaatsiarpara. Soorlu kommunip saammarsarniaraatigut. Uummatiminniitippaatigut. Tamatta qilanaarnikooqaagut. Kalaallit Nunaat maqaasingaatsiarsimasarput maanna misigisaqarfigisinnaatinneqarpoq. Tulluusimaaqalutalu nuannaaqaagut.

Helene Thiesenip meeraanermini misileraataasimaneq pillugu atuakkiani 2011-mi saqqummersikkamiuk Nuummut saqqummiiartornissamut qaaqquneqarpoq. Tamatumali kingorna nunatsinni saqqummiinissamut qaaqqussuteqartoqaqqinnikuunngilaq.

AAMMA ATUARUK Ministeriuneq misileraataasimasunut utoqqatsertoq: Naleqqutinngitsumik kingunerluuteqartoqarneranik kinguneqarpoq

- Danmarkimi ukiorpassuit ingerlaneranni oqalugiartarnikuuvunga. Ukiorpassuit matuma siorna Nuummut qaaqquneqarpunga, maannalu qaaqquneqarnerput nunatsinnut oqaluttuariartornissamut qaaqquneqarnitta aappassariinnarpaat. Taamaammat nuannerluinnarpoq. Attortillunga tulluusimaarutigaara atuakkiama inuit suli tusagaqarusunnissaanut sunniuteqarmat, Helene Thiesen oqarpoq.

- Maanna nunatta avannaaniippunga ataatarsiara politiiummat meeraallunga marloriarlunga maaniinnikuuvunga. Taanna Aasianniit maanna suliartortinneqarpoq, uangalu Ilulissat nuannarilluinnarpara.

- Seqinnerissumi silaannarmiit iluliarsuit takoqqinnerat nuannernerpaavoq. Illoqarfimminnik kusarnarluinnartumik takutitserusupput. Inuunermi misigisassaavoq nuannersoq. Inussiarnernera nuannerluinnarpoq. Naleqartutut maanna misigeqqippugut.