Paasisaq: Inunni gen-ikkut allanngortoqarneratigut virusinit ajoquserneqarnissaq annertunerulersippaa

Kalaallit Nunaanni inuit arlallit inuiaqatigiinilu allani inunnik inuttalinni  virusinit aseruuttoornerit akioruminaatsittarpaat. Peqqutaavoq gen-i virusimut akiuulluni nungutsisussaq sanngiillisimammat. 

Aarhus Universitetimi aamma Newcastle University-mi gen-ikkut ilisimatuussutsikkut misissuinerup nutaap takutippaa.

Taassuma takutippaa inuit 1500-ugaangata ataatsip kingornuttakkani allanngorneq pigisaraa, taamalu virusimit aseruuttoornermut sunnerneqaruminarsitillugu.

- Tamatumunnga pissutaavoq sananeqaat timip akiuussutissaanik malussartartoq ilisatrisinnaanngimmagu virusinillu aseruuttoornerit akiorsinnanagit, professori aseruuttoornermillu nappaatinut nakorsaaneq Trine Hyrup Mogensen Institut for Biomedicin Aarhus Universitet-imeersoq.

- Nappaatinut akiuussutissanik kapitinnerit virusinik uumasunik sakkukitsunik akulinnik, soorlu mæslinginut, savarnermut aamma røde hundenut annertuumik napparsimalissutigisinnavaat. Aammattaaq nassaarpugut covid-19-imik nuallunnermillu perulutsinneqartunik, KNR-imut oqarpoq. 

Nukappiaraq kalaaleq napparsimasoq gen-ikkut allanngornermik peqartoq  

Siorna nukappiaraq kalaaleq 22-nik qaammatilik Rigshospitalimut unitsinneqarpoq.

Nakorsat ilimagaat meeraq menigitisertoq imaluunniit tuberkuloserluni, kisianni arlaannaallunniit eqqunngilaq. 

Trine Hyrup Mogensen suleqataalu Aarhus Universitet-imi aamma Tuluit Nunaanni ilisimatuut  attavigereerlugit erseqqissumik paasinarsivoq nukappiaqqap gen-ia IFNAR2 ajoquteqartoq.   

Nunarsuaq tamakkerlugu manna tikillugu inuit tallimat gen-ikkut allanngortullit paasineqarput. Taakkunannga pingasut virusimit aseruuttoornermik napparsimallutik toqupput.

Aarhus-imi ilisimatuut kalaallinit 4600-nit aaversinnernik misissuipput, taakkulu Københavns Universitet-ip biobankiani pigineqarput. Misissuinerup takutippaa meeqqat gen-imi allanngornermik peqartut nappaammut akiuussutissamik virusimik uumasumik sakkukillisamik kapineqaraangamik perululersartut. 

AAMMA ATUARUK Ukiut marluk qaangiuttut: Coronamik tunillatsissimasut 191-it napparsimmavimmi uninngasimapput 21-llu toqullutik

Taanna meeqqanut nappaatinut røde hunde-nut, savarnermut aamma  mæslinginut akiuussutissamik kapitinnermi, aamma MFR-imik taaneqartartumut, akuuvoq.

Saniatigut aamma inuit gen-ikkut allanngortullit nuallunneq covid-19-ilu akioruminaatsinnerusarpaat, Trine Hyrup Mogensen oqaluttuarpoq.

- Akiuunnissamut ajoqut annnertooq pigineqarpoq, taamalu allaat meeqqat arlaleriarlutik aseruuttorsinnasarmata assersuutigalugu covid-19-mi imaluunniit nuallunnermik. Tamakku meeqqanut sakkortuumik sunniunneq ajoraluarput aamma toqussutaanngisaannaraluarlutik, oqarpoq

Kisianni amerlanerususuarnik misissuisoqartariaqarpoq ilisimatuut gen-ikkut ajoquteqarnerup annertussusaata eqqortup ilisimalernissaannut.

Nakorsaaneq: Aarleqqutissaqanngilaq 

Kisianni Kalaallit Nunaata Nakorsaanera Henrik L. Hansen eqqissisaavoq. Erseqqissarpaa ilisimatuutut misissuineq annikippallaartumik tunngavissaqartoq.

Aamma gen-ikkut allanngorneq pigigaluaraanni imaanngilaq virusit ajornannginnerusumik napparsimassutigilertarnissaat.  

Taamaattumik Trine Hyrup Mogensenip nakorsaanerullu innersuussutigaat meeqqat suli akiuussutissamik kapitinneqartassasut.  

Meeqqat røde hundenik, mæslinginik imaluunniit savarnermik perulunnissaata ilimanaataa annertunerujussuuvoq akiuussutissamik kapitilluni perulunnissamit, aamma gen-ikkut allannguut pigigaanni.  

AAMMA ATUARUK Nunatta nakorsaanera: Tuniluunneq qaangiutilerpoq, ukiamulli uteqqissagunarluni

- Tassanngaannartumik allanngortitsilluni meeqqallu akiuusstissanik taakkuninnga kapisarunnaarlugit annertoorujussuarmik ilungersunartunik kinguneqassaaq, Henrik L. Hansen oqarpoq.

Gen-ikkut allanngorneq nassaariniarlugu Kalaallit Nunaanni inoorlaat misissortarnissaat suli ungasissorujussuusoq nalilerpaa. Aallartitsinissamummi ileqqorissaarnissamik tunngavissat  aningaasatigullu eqqarsarnerit annertuut ilaapput.

Trine Hyrup Mogensenip ilumoornerarpaa annertussusaa eqqortoq paasiniaraanni inuit tuusintilikkaat aavernissaat pisariaqassasoq. Kisianni isumaqarpoq maannangaaq pissutissaqartoq Kalaallit Nunaanni meeqqat inoorlaat tamaasa gen-ikkut allanngortumik peqarnerannik misissuinissaq eqqarssaatigineqalereersinnaasoq.

- Misissuinitta takutitaattut ilumoortumik akulikitsigisumik pigineqartartoq ilumoorpat, isumaqarpunga misissuisarnissaq ileqqorissaarnikkut eqqorluinnartuussasoq, tassami inuit inuuneri taamaalilluni annaanneqarsinnaammata, KNR-imut oqarpoq.