Missisuineq nutaaq: Kalaallit taqqanik milittoorsinnaasut amerlapput

Misissuinerup nutaap takutippaa kalaallit pingajorarterutaat kingornuttagaasumik taqqakkut milittoorutaasinnaasumik kolesteruleqarpallaalersartut, taamaattumillu uummamminni qaratsiminnilu taqqanik milittoornissamut aarlerinartorsiornerusarlutik.
Aaversinnikkut kolesteruleqassuseq paasineqartarpoq. Aammi kolesteruleqarpallaarneq qaratsami uummammilu taqqanik milittoornermik kinguneqarsinnaavoq. Assi © : Scanpix
juunip 12-at 2022 16:04

Kalaallinik 400-nik misissuinerup takutippaa kalaallit amerlasuut aammikkut kolesteruleqarpallaartartut.

Aakkut kolesterulimik akoqarpallaarneq pingaartumik naggueqatigiinni Inunni kingornuttagaavoq.

Kalaallit nunanut killerneersunut allanut sanilliullutik uummamminni qaratsaminnilu taqqanik milittoornissamut aarlerinartorsiornerupput.

AAMMA ATUARUK Nunatsinni sukkorneq pillugu sullissivileqalernissaanut 382 millionit koruuninik aningaasaliisoqartoq

Nunatsinni Steno Diabetes Centerimi nakorsaaneq professorilu Marit Eika Jøgensen oqarpoq, paasisat tamakkua nutaat ilaqutigalugit peqqinnissaqarfik kikkut kingornuttakkamik aammikkut kolesteruleqarpallaarnerannik nakkutilliinerusinnaalersoq.

- Inuit pujortartartut, aammikkut naqitsineqarpallaartut utoqqasaanerusullu taqqamikkut milittoorsinnaasutut nalinginnaasumik ilimagisarpagut. Kisiannili uani paasivarput kalaallit pingajorarterutingajaat kingornuttakamik aammikkut kolesterulimik akoqarpallaalernissamut aarlerinartorsiortuusut, Marit Eika Jørgensen oqarpoq.

Taamaammat peqqissaqarfimmiut siunissami nakorsianik aamminni kolesteruleqarpallaartunik paasisaqaraangamik, nakorsiartup qitornaasa qatanngutaasalu kingornuttagaasumik aamminni kolesterulimik akoqarpallaarsinnaanerat aamma eqqumaffigisassavaat.

Inuit nalaatsorinnakkut eqqugaapput

Paasissutissat: Inuit tamarmik aamminni kolesterulimik akoqartarput, kolesteruli nerisatsinnik arrortitsisarnitsinnut iluaqutaammat. Kolesteruleqarpallaalernerli ajornartorsiutinngorsinnaavoq taqqat milikkiartulersinnaasarmata. Uteqqiattumik kolesteruleqarpallaartarneq taqqanik qerattartoornermik, tamatumalu kingunerisaanik qaratsakkut, uummatikkut niunilu taqqanik milittoornermik kinguneqarsinnaavoq.

Inuit aamminni kolesteruleqarpallaartarnerat tamatumalu kingornuttagaasarnera sumik peqquteqarnersoq paasissallugu pissusissamisoorpoq. Issittumi silaannaq nillertoq imaluunniit nerisat orsoqarluartartut pissutaappat?

Marit Eika Jørgensenili allamik isumaqarpoq:

- Nalaatsornerinnarmik kingornuttagaalersimassangatipparput. Aammi kolesteruleqarpallaalersarneq qanga inuiaqatigiinni malunnarpallaarsimanngilaq, taamanimi inuit utoqqalerujussuartanngillat.

Aammi kolesteruleqarpallaalersarnermik kingornussisarneq Europamiuni aamma atugaavoq, annikinnerusumilli.

Peqqinnissaqarfimmut artukkiinavianngilaq

Peqqinnissaqarfik nakorsianik aamminni kolesteruleqarpallaartunik katsorsaanissamut piareersimalluarami artukkerneqarnavianngitsoq, Marit Eika Jørgensen erseqqissaavoq:

Marit Eika Jørgensen, overlæge og professor ved Steno Diabetes Center Grønland.

- Aammi kolesteruleqassutsimik misissuisarnerit katsorsaanerillu akisorujussuanngillat.

Kisianni kolesteruleqarpallaartarneq eqqumaffiginerulerutsigu taqqakkut milittoorneq eqqugaasumut peqqinnissaqarfimmullu pitsaavallaanngitsoq pinaveersimatissinnaavarput, iliuuseqajaarnerlu siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu imminut akilersinnaaneruvoq.

AAMMA ATUARUK Ilisimatusarneq nutaaq: Nunatsinni uummallunneq misissorneqalerpoq

- Kolesterulimik LDL-mik aammi akoqarpallaalersimagaanni peqqinnarnerusunik nerisaqarnissaq timersornerunerlu soorunami iluaqutaasarput. Tamakkualu saniatigut kingornuttakkamik aamminni kolesteruleqarpallaartut nakorsaaserneqartarput, iluaqutaalluartunik kingunerluuteqarpallaartanngitsunillu, Marit Eika Jørgensen oqarpoq.

Aammi kolesteruleqarpallaartarnermik suleqatigiillutik msissuisuupput nunatsinni Danmarkimilu Steno Diabetes Centerit, Københavns Universiteti Syddansk Universitetilu.